«Θαυματουργό» βάσει ερευνών το λακωνικό ελαιόλαδο!
«Θαυματουργό» βάσει ερευνών το λακωνικό ελαιόλαδο!

Μπορεί η χαμηλή παραγωγή και ο δάκος να έχουν πλήξει τη φετινή σοδειά της ελιάς στη Λακωνία, ωστόσο τα μηνύματα που έρχονται από επιστημονικές έρευνες είναι άκρως ενθαρρυντικά για το λακωνικό ελαιόλαδο! Και αυτό γιατί, βάσει εργαστηριακών μελετών, το ντόπιο λάδι φαίνεται ότι υπερτερεί σημαντικά -έναντι του διεθνούς και εγχώριου ανταγωνισμού- σε συστατικά, τα οποία θεωρούνται ανασταλτικά ως προς την εξέλιξη σοβαρών ασθενειών, όπως της νόσου Alzheimer, του καρκίνου, καρδιακών παθήσεων κλπ.

Τα παραπάνω επισημάνθηκαν σε ενημερωτική εκδήλωση για την «Ανάδειξη των ιδιαίτερων συγκριτικών πλεονεκτημάτων του έξτρα παρθένου ελαιολάδου της Λακωνίας» που διοργάνωσε η ΠΕ Λακωνίας, στο πλαίσιο της συμμετοχή της Περιφέρειας Πελοποννήσου στο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα  INTERREG MED, το περασμένο Σάββατο (26/11) στο Πνευματικό Κέντρο Παλαιοπαναγιάς. Το INTERREG MED είναι ένα πρόγραμμα ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας του ελαιολάδου, μέσω καινοτόμων μεθόδων παραγωγής και ποιοτικών ελέγχων που σχετίζονται με τις υγειοπροστατευτικές ιδιότητες του προϊόντος.

Για τις ιδιότητες του ελαιολάδου μίλησαν ο καθηγητής Φαρμακευτικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Προκόπης Μαγιάτης και η διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών, Ελένη Μέλλιου, οι οποίοι τα τελευταία χρόνια έχουν επιδοθεί σε σειρά ερευνών για το ελληνικό -και ιδιαίτερα το λακωνικό- ελαιόλαδο, με ευρήματα που έχουν διεθνή αναγνωρισιμότητα. Οι δύο επιστήμονες εργάζονται στο Εργαστήριο Φαρμακογνωσίας, του Φαρμακευτικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Η εκδήλωση ξεκίνησε με τοποθετήσεις των βουλευτών Στ. Αραχωβίτη, Θ. Δαβάκη, Λ. Γρηγοράκο, της αντιπεριφερειάρχη Λακωνίας Αδ. Τζανετέα και του θεματικού αντιπεριφερειάρχη  Ηλ. Στρατηγάκου. Από την πλευρά του ο εκπρόσωπος του Δ. Σπάρτης, τόνισε ότι ο «Δ. Σπάρτης θα στηρίξει το έργο των επιστημόνων» ενώ σημείωσε ότι η Λακωνία διαθέτει κατάλληλες υποδομές και ανθρώπους στον τομέα της ελαιοπαραγωγής.   

Από την πλευρά του ο πρόεδρος της ΕΑΣ Λακωνίας κ. Νίκος Προκοβάκης, μεταξύ άλλων, ανέφερε ότι «το λάδι είναι μηχανοδηγός της ελληνικής παραγωγής», ενώ πρόσθεσε ότι «δεν το προσέξει όπως πρέπει το προϊόν». Ο ίδιος, επίσης, στάθηκε ιδιαίτερα στο μεγάλο πρόβλημα της διάθεσης του προϊόντος.

Ο εκπρόσωπος του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ δρ. Λάμπρος Ζαρκάδας υπογράμμισε ότι στόχος του προγράμματος αποτελεί η ανάδειξη των ιδιαίτερων συγκριτικών πλεονεκτημάτων του λακωνικού ελαιολάδου. Τα προβλήματα, σύμφωνα με τον ίδιο παραμένουν η νοοτροπία των παραγωγών, των τυποποιητών και των διακινητών. Ο κ. Ζαρκαδάς σημείωσε ότι «το νέο προϊόν πρέπει να “δένει” με την πολιτιστική κληρονομιά, την ταυτότητα και τον γαστρονομικό τουρισμό της περιοχής», ενώ παρατήρησε ότι «το λακωνικό ελαιόλαδο πρέπει να απολαύσει καλύτερη τιμή από τώρα». Τα ερωτήματα που τίθενται από τις αγορές του εξωτερικού, είναι σύμφωνα με τον ίδιο: 1) Υπάρχει ποσότητα ελαιολάδου; 2) Διοχετεύεται; 3) Υπάρχει συνεργασία με αρμόδιους φορείς; Τέλος, κάλεσε τους αρμόδιους να εστιάσουν ιδιαίτερα στην αναμόρφωση των προδιαγραφών ΠΟΠ.

Στη συνέχεια, το λόγο πήρε η διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών, Ελένη Μέλλιου, μέλος της επιστημονικής ομάδας που διεξάγει στο λακωνικό ελαιόλαδο. Μεταξύ άλλων, τόνισε ότι στην αρχαία εποχή, το ελαιόλαδο χρησιμοποιούταν για τον πονόδοντο και τις κεφαλαλγίες. Η ίδια ενημέρωσε ότι ένα από τα «χρυσά» συστατικά του ελαιολάδου είναι η ουσία ελαιοκανθάλη, η οποία έχει αποδειχθεί ότι είναι αναστολέας του Alzheimer, ενώ προστατεύει έναντι των καρδιακών παθήσεων και της υπέρτασης. Ενδεικτικό της αξίας του λακωνικού ελαιολάδου, είναι ότι οι τρείς μεγαλύτερες περιεκτικότητες της ελαιοκανθάλης που βρέθηκαν εργαστηριακά από το 2009 έως σήμερα, ήταν σε δύο ελαιόλαδα από τη Λακωνία και σε ένα από την Κορινθία!

Όπως αποκάλυψε η κ. Μέλλιου, βάσει εργαστηριακών μελετών που διενεργήθηκαν από την επιστημονική ομάδα στο ελαιοτριβείο του Αγροτικού Συνεταιρισμού Παλαιοπαναγιάς,  εντοπίστηκαν για πρώτη φορά οι ουσίες ελαιοκορωνάλη και ελαιομισιονάλη. Η ίδια φανέρωσε ακόμη ότι η ομάδα της ανέπτυξε τη χημική μέθοδο NMR, βάσει της οποίας μπορεί να πραγματοποιηθεί μέτρηση των συστατικών του ελαιολάδου -εντός 45 λεπτών- και στη συνέχεια να χορηγηθεί σχετικό πιστοποιητικό στον παραγωγό για χρήση στην ετικέτα του προϊόντος.

Ο καθηγητής Φαρμακευτικής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Προκόπης Μαγιάτης υπογράμμισε ότι η Λακωνία, η Μεσσηνία και η Κρήτη διαθέτουν εξαιρετικής ποιότητας ελαιόλαδα, ενώ απαντώντας σε δημοσιεύματα που αμφισβητούν την αξία των προϊόντων, τόνισε ότι το επόμενο διάστημα θα χαρτογραφηθούν πλήρως στην Πελοπόννησο όλα τα ελαιόλαδα, ώστε όπως είπε «να μην υπάρχει καμία αμφιβολία».

Ο κ. Μαγιάτης υπογράμμισε ότι το μεγάλο πλεονέκτημα του λακωνικού ελαιολάδου είναι ότι παρουσιάζει μεγάλη περιεκτικότητα στην ουσία ελαιοκανθάλη, γεγονός που του αποδίδει υψηλή θέση στις προδιαγραφές του ισχυρισμού υγείας σε διεθνές επίπεδο. Χαρακτηριστικά, ανέφερε ότι ελαιόλαδο από την Τοσκάνη που πωλείται έναντι 120(!) δολαρίων το λίτρο στην Αμερική, δεν διαθέτει ισχυρισμό υγείας. Μάλιστα, σε διεθνή διαγωνισμό ελαιολάδου που διεξήχθη στην Αρχαία Ολυμπία τον περασμένο Ιούνιο, λακωνικό ελαιόλαδο κατέκτησε τη 2η θέση με 3.025 mg σε περιεκτικότητα ελαιοκανθάλης.

Ο ίδιος ανέφερε ότι ακόμη και 18 μήνες μετά τη συγκομιδή η ελαιοκανθάλη και η ελαιασίνη  διατηρούνται σε υψηλά ποσοστά στο προϊόν, ενώ επιβεβαίωσε με τη σειρά του ότι η εν λόγω ουσία συμβάλλει στην πρόληψη ή στην αναστολή του Alzheimer, αλλά και στον καρκίνο. Όπως τόνισε, μετά από εργαστηριακά πειράματα, ανιχνεύτηκε ότι, το πλούσιο σε ελαιοκανθάλη λακωνικό ελαιόλαδο, είχε ως αποτέλεσμα την καταστροφή καρκινικών κυττάρων σε πειραματόζωα μέσα σε διάστημα 30 λεπτών!

Πάντως, απευθυνόμενος στους Λάκωνες παραγωγούς, ο κ. Μαγιάτης είπε ότι «ανοίγετε τη συγκομιδή αργά. Πρέπει να επισπεύσετε, για να έχετε περισσότερες φαινόλες (σσ ενώσεις με αντιοξειδωτικές ιδιότητες) στο ελαιόλαδο».

Ο κ. ίδιος ενημέρωσε ότι διενεργούνται δύο νέες κλινικές μελέτες για το ελαιόλαδο και την περιεκτικότητά του σε ελαιοκανθάλη, σε συνεργασία με το Νοσοκομείο Σπάρτης και το Τμήμα Νοσηλευτικής του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Η πρώτη μελέτη, μάλιστα, που αφορούσε σε ελιές Καλαμών από τη Λακωνία, ολοκληρώθηκε ήδη. Έπλεξε, μάλιστα, το εγκώμιο του Νοσοκομείου Σπάρτης, τονίζοντας ότι «είναι αξιόλογο και μπορεί με κατάλληλη στήριξη να αναλάβει ανάλογες μελέτες».

Ο καθηγητής Φαρμακευτικής τόνισε ότι η ιδανική θερμοκρασία διατήρησης του ελαιολάδου (χειμώνα-καλοκαίρι) είναι οι 18ο C, ώστε όπως είπε να μην εξαφανιστούν οι ευεργετικές φαινόλες.

Ο κ. Μαγιάτης αναφέρθηκε και στο τεστ με την επωνυμία ARISTOLEOTM© που έχει «πατεντάρει» η επιστημονική ομάδα και μέσω αυτού μπορεί ο παραγωγός να μετράει μόνος την περιεκτικότητα του ελαιολάδου σε ελαιοκανθάλη. Το τεστ γίνεται μέσω ενός «δοκιμαστικού σωλήνα», που αποτελείται από ένα σφραγισμένο φιαλίδιο 12 χιλιοστών το οποίο περιέχει ένα αντιδραστήριο.

Ο καθηγητής διευκρίνισε ότι το ελαιόλαδο δεν είναι φάρμακο, αλλά υγειοπροστατευτικό προϊόν, ενώ αποκάλυψε ότι το πρώτο προϊόν ελαιολάδου σε κάψουλα, προήλθε από λακωνικό ελαιόλαδο!

Στόχος, όπως είπε ο κ. Μαγιάτης είναι όλος ο σχεδιασμός «να μην μείνει στην πράξη, αλλά να μετουσιωθεί προς όφελος των Λακώνων παραγωγών».

Ο ίδιος αναφέρθηκε και στο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα ARISTOIL, που ως στόχο έχει την «Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του κλάδου του ελαιολάδου μέσω της ανάπτυξης και εφαρμογής καινοτόμων μεθόδων παραγωγής και ελέγχου ποιότητας σχετικά με τις ευεργετικές για την υγεία ιδιότητες του». Όπως εξήγησε, οι παραγωγοί που θα συμμετάσχουν, θα λάβουν πιστοποιητικό για το προϊόν τους, ενώ ήδη έχουν δηλώσει συμμετοχή 80 παραγωγοί του νομού στο πρόγραμμα. Το πρόγραμμα προβλέπει χαρτογράφηση περιοχών παραγωγής ελαιολάδου υψηλών προδιαγραφών και κατάλληλη εκπαίδευση των συμμετεχόντων παραγωγών. Συνολικά, θα εκπαιδευτούν 3.250 παραγωγοί σε πέντε χώρες.

Επιπλέον, το επόμενο διάστημα αναμένεται να δημιουργηθούν δύο κέντρα πιστοποίησης ελαιολάδου, ένα στην Ελλάδα και ένα στην Ισπανία, με τον κ. Μαγιάτη να εκφράζει την ευχή «το ελληνικό κέντρο να γίνει στην Πελοπόννησο».

Ο κ. Μαγιάτης ευχαρίστησε θερμά το Συνεταιρισμό της Παλαιοπαναγιάς, ο οποίος παραχώρησε το ελαιοτριβείο του για τη διενέργεια των πειραμάτων, ενώ έκανε ιδιαίτερη μνεία στους Παναγιώτη Διαμαντάκο και Αιμιλία Ρηγάκου, οι οποίοι είναι από την Παλαιοπαναγιά και αποτελούν στενούς συνεργάτες της επιστημονικής ομάδας.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με τοποθέτηση του περιφερειάρχη Πελοποννήσου Π. Τατούλη, ο οποίος μίλησε για «αδυναμία πολιτικής στήριξης της αγροτικής παραγωγής», ενώ μεταξύ άλλων τόνισε ότι «αυτή η διαδικασία θα μας βοηθήσει, καθώς θα μας δημιουργήσει καθαρή σκέψη, ώστε όλοι μαζί να εξετάσουμε με ποιο τρόπο θα προωθήσουμε τα προϊόντα». Ο κ. Τατούλης υπογράμμισε ότι στόχος είναι η αξιοποίηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των ελαιολάδων της Πελοποννήσου και η προώθησή τους μέσω υγιών συνεταιριστικών σχημάτων και ομάδων παραγωγών, ενώ έκανε λόγο για σύσταση ελαιοκομικού τουρισμού.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι στην εκδήλωση έδωσαν το «παρών» εκπρόσωποι συνεταιρισμών από διάφορες περιοχές της Λακωνίας.